|
Stationsgeschiedenis |
 |
Het station
van Denderleeuw blinkt uit door een grillige grondvorm (basis vormt een
centraal achthoekig prisma). Het octagonale gebouw vervult op het
gelijkvloers de functie van wachtzaal met uitstekend zicht op de sporen.
Ook de ruimte rechts dient als wachtzaal, terwijl het magazijn een
minder belangrijke functie krijgt toebekleed en zich verder van het
perron bevindt. Verzameling Steven De Schuiteneer. |
 |
Een zeldzame kaart van rond 1900 met zicht op de achthoekige toren van
het station van Denderleeuw, ontworpen door Jean-Pierre Cluysenaar.
Samen met de stations van Lede, Ternat en Zele was dit één van de vier
landelijke stations die door Cluysenaar werd ontworpen. Verzameling
Steven De Schuiteneer |
 |
Een prachtig zicht op het oude station van architect J.-P. Cluysenaar.
De kaart werd verstuurd naar Steendorp met de mededeling dat een
reiziger "den avond van 31-8-1912 om 20.20 uur" vertrok vanuit
Denderleeuw. Tijdens de nacht van 9 op 10 november 1918 werd dit station
gebombardeerd. Er bleef nauwelijks nog een muur rechtstaan. Verzameling Steven De Schuiteneer |
 |
Na WO I werd het beschadigde Cluysenaarstation van
Denderleeuw vervangen door een laagbouw met zadeldak. Dit station hield
stand tot de aanleg van het volumineuze "nieuwe" station in 1962.
Tijdens W.O. II werd het station onder vuur genomen door de Duitse
bezetter en de Geallieerde troepen.
Verzameling Steven De Schuiteneer |
 |
Een zeldzame
postkaart (verstuurd in 1927) met zicht op de werken voor de bouw van
een watertoren aan het station van Denderleeuw. De watertoren (25 meter
hoog) werd gebouwd in 1925 en was voorzien van een reservoir van 300 m³.
Industrieel-archeologisch erfgoed nu, maar destijds dé manier om via een
leiding het water uit de Dender op te pompen naar de watertoren om de
stoomlocomotieven te voorzien van water. Bemerk ook de prachtige
twee-armige kandelaar op het laatste stukje van L90. Verzameling S De
Schuiteneer. |
 |
Zichtkaart eind jaren 60 van het nieuwe
in zekere zin futuristische station van Denderleeuw. Dit station werd
rond 1966 gebouwd (architect F. Verbeemen). Het reizigersdeel (loketten,
wachtzaal en buffet) staat in schril contrast met de grote blokvorm
(seinhuis, technisch deel en bureau van de stationschef). Verzameling
Steven De Schuiteneer |
|
Stationsinfrastructuur |
 |
Een zicht op het station van Denderleeuw begin jaren 50. Bemerk het oude
seinhuis vooraan rechts en het oude station dat in 1962 werd vervangen
door een nieuw exemplaar. Op de foto zien we de sporen 1 tot en met 8.
De sporen uiterst links zijn niet zichtbaar. Let op de "rechtstreeks
sporen" 4 en 5 van Brussel naar Gent die in de jaren 80 definitief
verdwenen. Verzameling
Steven De Schuiteneer |
 |
Anno 2008 herinnert niks meer aan de ooit
zo drukke autotransportactiviteiten van FDD. Laadbruggen, diesellocs met
autotransportwagons, de toeristen mét hun auto, railtourrijtuigen...weg.
De kale en dode plaats werd gedeeltelijk ingevuld met de bouw van een
nieuw seinhuis en de aanleg van een NMBS-personeel parking. 29-11-08.
Foto Ben Lanoot |
|
Reizigersverkeer |
 |
Bij het buitenrijden van het station Denderleeuw naar Geraardsbergen toe
maakt lijn 90 een scherpe bocht om vervolgens in rechte lijn naar
Iddergem en Okegem te lopen. Bemerk uiterst links op de foto de "cul-de-sac"
(=doodlopend spoor) dat dient om o.a. stookoliewagons te rangeren van
één van de 2 aan het spoor aangesloten brandstofverkopers. Dit spoor
werd in 2005 vernieuwd (dwarsliggers in beton i.p.v. hout). 17
juni 2006. Foto Ben Lanoot |
%20copy_small.jpg) |
De motorstellen type
Break kwamen in 1981 op de sporen in
2-ledige bordeauxkleurige versie voor IC-diensten. Tussen 1992 en 1995
werd een derde rijtuig toegevoegd waarbij ze een grijze livrei kregen.
Spijtig genoeg wordt vooral dit type geviseerd door taggers die hun
kunsten erop botvieren. De 373 zet aan richting Aalst op 29 juni 2005.
Foto Ben Lanoot |
 |
De stellen genummerd 595-600 (°1970-71)
werden gesconstrueerd voor het verzekeren van treinen tussen de Brusselse stations en de
luchthaven. Hun interieur is dan ook aangepast, in vgl met de andere
klassieke tweetjes, voor de reizigers gewapend met valiezen, ski's
en ander vakantiegerief. Aan de binnenwanden hingen reclameaffiches van
het ondertussen terziele gegaan SABENA. Tegenwoordig worden de
ex-SABENA-stellen gepooled met de andere bouwreeksen 2-ledige stellen
over gans het land. De 600 en een ander stel op een lokale trein
FLS-FGRA 04 mei 2005. Foto Ben Lanoot |
 |
Motorstel 565 glijdt het station van
Denderleeuw binnen als omgeleide IC Tongeren - Knokke/Blankenberge. Dit modern en uiterst comfortabel materieel kwam in 1996 in
dienst en omvat 120 eenheden. Hoofdzakelijk rijden ze Intercity-diensten
(IC) tussen de grote steden en op internationale verbindingen (o.a.
Lille-Flandres) .De vorm van de stuurstand is ontleend van Deens
materieel vandaar hun bijnaam "Deense neus" 10-01-2010. Foto Ben
Lanoot |
%20copy_small.jpg) |
Stellen van alle bouwreeksen zijn
regelmatige passanten te FDD voor de regionale stoptrein-en
CityRaildiensten zoals de 653M (met oude ramen) voor een stoptrein naar
FGRA. 21 juni 2005. Foto Ben Lanoot |
 |
De elektrische locs van de reeks
11.8 werden in 1985 in 12 exemplaren gebouwd
(1181-1192;
http://www.belrail.be/F/fiches/traction/index.php?type=hle11&page=fiche)
voor het slepen van de Benelux treinen naar NL (1.5 kV). Technisch quasi
identiek aan hun zusjes reeks 21 en 27, hebben ze een atypische livrei
in bordeaux-geel. Na de indiensttreding van de reeks 28 (TRAXX) werden ze
gedegradeerd tot het slepen van P-treinen naar en vanuit het Brusselse. FDD,
19-05-10. Foto Ben Lanoot |
 |
In
tegenstelling tot andere Europese spoornetten kan je bij de Belgische
spoorwegen meerdere kleurcombinaties van locs en rijtuigen bewonderen,
meestal vloekend met mekaar. Uitzondering betreft de inzet van een
P-trein bestaande uit M5 dubbeldeksrijtuigen (in oude kleurstelling) met
een ex-Benelux loc reeks 11.8 die tevens de warme wijnrode kleurstelling
draagt. Een schoolvoorbeeld hoe harmonieus en uitnodigend het zou kunnen
zijn voor het oog van alle reizigers…13-05-11. Foto Ben Lanoot |
 |
Loc 1356 rijdt het station FDD binnen,
gedomineerd door zijn watertoren, met een sleep I11 rijtuigen aan de
haak. Van dit type rijtuig werden er 163 geleverd vanaf 1995 en kunnen
tevens ingezet worden in grensoverschrijdend verkeer. Wegens een
technisch defect aan de bovenleiding van de (rechtstreekse) lijn 50 te
Welle werd de IC Eupen - Oostende omgeleid via Denderleeuw. 10 januari 2010. Foto Ben
Lanoot |
 |
Het slepen van de autoslaaptreinen werd
verzekerd door meerdere reeksen elektrische locomotieven waaronder de
reeks 20. 13 mei 2001. Foto Ben Lanoot |
 |
De M4 rijtuigen werden stelselmatig
gemoderniseerd door de Centrale Werkplaats Mechelen. De opvallendste
verbeteringen qua interieur zijn de verplaatsing van de bagagerekken, de
plaatsing van spiegels en anders gekleurde zetelovertrekken. Het
koetswerk kreeg een mooi ogende standaard kleurstelling
aangemeten. Loc 2102 met een lange sleep M4 rijtuigen onder een
dreigende hemel te FDD. Foto
Ben Lanoot |
%20copy_small.jpg) |
E-loc 2233 met een sleep M4 rijtuigen aan
de haak komende van Brussel op 06 mei 2005. De wijnrode livrei van de M4
rijtuigen verdween in februari 2008 van de Belgische sporen. Een jaar
later (eind maart 2009) verlieten ook de oerdegelijke locomotieven van
de reeksen 22 en 25 het toneel. Foto Ben Lanoot |
 |
Loc 2321 (bouwjaar 1956) sleept op 19
oktober 2007 een piekuurtrein van Brussel-Zuid via Jette naar
Denderleeuw en Aalst. Deze trein werd tot voor kort met rode
M4-rijtuigen (van de eerste generatie) uitgevoerd (zie foto hieronder).
De moderniseringsgolf van deze rijtuigen gaat onverminderd door zodat
vervangingsmaterieel wordt ingezet zoals hier de
I6-rijtuigen (in Memling-livrei) Foto Ben Lanoot |
%20copy_small.jpg) |
De rijtuigen type
M4 werden geleverd tussen 1977 en 1984 in 579
exemplaren. Door hun intrede werd het startschot gegeven (1)om de
typisch groene spoorweglivrei stelselmatig te doen verdwijnen uit het
spoorweglandschap en (2) tot het schrappen van de oudere reeksen
rijtuigen type M1, K1 en L. In 2005 werden ze grotendeels ingezet voor
P-diensten zoals deze 2514 richting Aalst. De rijtuigen op de foto zijn nog steeds
in hun originele bordeaux livrei zoals bij aanleveren. 13 juni
2005. Foto Ben Lanoot |
%20copy_small.jpg) |
Het station Denderleeuw is zoals station
FGRA een spoorwegknooppunt (naar Zottegem, Aalst, Geraardsbergen,
Brussel en Jette). Bijgevolg kent het een zware ochtend-en avondspits.
Het gebruik van dubbelsdeksrijtuigen is dan ook noodzakelijk zoals deze
IC Gent-Genk gesleept door de 2715 met M6 rijtuigen. Van dit type
rijtuig (M6)
werden er reeds 210 stuks geleverd door Bombardier (Brugge) anno 2005. 20 juni 2005. Foto Ben Lanoot |
 |
De elektrische locomotieven van de reeks 21 en 27 werden in de periode
1984-1988 afgeleverd door La Brugeoise et Nivelles (BN nu Bombardier)aan
de NMBS. Het opmerkelijkste verschil tussen beide reeksen is het hoger
vermogen van de reeks 27 (4380 kW uurvermogen tegen 3310 kW voor de
reeks 21). De locs van de reeks 27 treft men dan ook meer aan aan kop
van zware reizigerstreinen en /of op lijnen met een zwaar profiel (lees
heuvelachtig). Foto Ben Lanoot |
 |
Een intersoctrein bestaande uit een
Zwitsers rijtuig (1e positie) en Belgische I10 rijtuigen staan
vertrekkensklaar met de 2621 op kop. 13 juli 2003. Foto Ben Lanoot |
 |
Loc 2722 met een P-trein uit Brussel op 3
augustus 2007 te Denderleeuw. Deze loc is sinds 08-08-2006 uitgerust met
het Mux-systeem (Multiplexage) waardoor het mogelijk is om in trek/duw
te werken met M6- en I11-stuurstandrijtuigen. Bij locs die uitgerust
zijn met het Mux-systeem ontbreken de 3 dikke kabels vooraan de loc.
Locs 2721 tot 2740 worden met deze techniek uitgerust. Foto Ben
Lanoot |
 |
De rijtuigen type M5 rijden vooral
tijdens de spits naar Brussel. Vanaf 1985 werden er in totaal 190 van
geleverd evenals een aantal stuurstandrijtuigen (om in trek-duw te
rijden). Hun comfort is echter spartaans te noemen in vgl met andere
types rijtuigen. Op 05 mei 2005 rijdt zo een M5 rijtuigstam
binnen te FDD zo rond 07u25. Foto Ben Lanoot |
 |
Sinds midden
2007 zet de NMBS dubbeldeksrijtuigen in mét stuurstand (M6Bx in
vakjargon). Deze worden, zoals de M6 rijtuigen, gebouwd door het
consortium Bombardier-Alstom. Sedert midden 2008 worden deze rijtuigen
tevens ingezet op de as Genk-Gent, in combinatie met een HLE reeks 27
MUX. uitrit station FDD - kant Brussel, 30 april 2011. Foto Ben
Lanoot |
 |
De
K4-rijtuigen waren een buitenbeentje op
het Belgisch spoor. Ze werden ingezet in P-treinen, maar sinds december
2004 stonden ze aan de kant door de instroom van nieuwe
M6-rijtuigen. Al die tijd bleven onder andere in Aalst en Denderleeuw
deze rijtuigen in de bundel staan. Op 19 maart 2007 werden de resterende
rijtuigen te Aalst en Denderleeuw overgebracht naar Schaarbeek om zo
naar hun definitief eindstation (sloper) Trier te sporen. 27 januari
2006. Foto Ben Lanoot |
|
Goederenverkeer |
%20copy_small.jpg) |
Lijn 90 is een belangrijke
verbindingslijn tussen ArcelorMittal (Zelzate) en Clabecq.
Naast treinen beladen met coils passeren er tevens treinen beladen met
stalen platen richting Le Centre. Zo een transport rijdt non-stop door
het station op 08 juni 2005 met de 2326 als
trekkracht. Foto Ben Lanoot |
 |
Elektrische loc 2338 met een sleep wagens
vertrekkensklaar richting FGRA op 04 mei 2005. Foto Ben Lanoot |
%20copy_small.jpg) |
Loc 2716 met een sleep fccpps-wagens
(Rail-Pro) in Denderleeuw. Ben Lanoot kon deze zeldzame combinatie (een
loc reeks 27 voor een goederentrein is een niet-alledaags zicht)
vastleggen op 14 december 2006. |
 |
Dieselloc 6216 van depot FKR met een stam
autotransporters aan de staart van een autoslaaptrein op 22 juni 2003.
Foto Ben Lanoot |
 |
Een foto uit lang vervlogen tijden. De
6226 met M3-rijtuigen te Denderleeuw. De M3-rijtuigen, afgeleid van de
M2's, werden vanaf 1960 in gebruik genomen voor inzet op secundaire
lijnen. Tot aan het einde van hun carrière in 1994 waren ze dan ook
regelmatig te zien in onze regio. Slechts 48 stuks werden gebouwd door
de Centrale Werkplaats te Mechelen. Foto Vic Van Cutsem |
 |
Station FDD was tot december 2003 de
vertrekplaats van autoslaaptreinen naar Italië en Frankrijk. Naast FDD
beschikt Bressoux over een speciaal laadplatform om auto's op
transporterwagons te laden. Standaard werd een dieselloc reeks 62 van
depot FKR ingezet om de bewegingen uit te voeren
tussen de laadplaats (niet geëlektrificeerd) en het effectieve
vertrekspoor van de complete trein. De 6236 wacht geduldig tot alle
auto's geladen zijn aan de laadplaats (kant Aalst). 27 juli 2003.
Foto Ben Lanoot |
 |
Een koersbord van een autoslaaptrein bij vertrek te FDD. 22 juni 2003.
Foto Ben Lanoot |
 |
Auto's konden geladen worden langs beide
kanten van het platform. De mooi ogende 6250 met 2 transporters staat
langs de kant Brussel te wachten. Foto Ben Lanoot |
 |
Loc 6278, verminkt door taggers met één I5-rijtuig aan de haak.
Een aantal van deze I5-rijtuigen, waarvan er in 1967 45 werden gebouwd,
werd overgdragen aan Infrabel die ze als als rustruimte ombouwde voor
het spoorwegpersoneel. 27 januari 2006. Foto Ben Lanoot |
 |
Uitzonderlijk werd een rangeerloc reeks
73 ingezet voor de bewegingen van de autotransporters te FDD. Deze
krachtige en stoere diesels (Cockerill-Baldwinmotor)werden gebouwd in
diverse reeksen. De 7320 behoort tot de eerste reeks (°1965-1967;
7301-7335; 550kW)en werden allemaal geschrapt in 2005 wegens slijtage en
te "milieu-belastend" (aspotten). 07 september 2003. Foto Ben Lanoot |
 |
Een opname van de 7358 tijdens het
koppelen van het "autogedeelte" aan de passagierswagons op 01 september
2003. Foto Ben Lanoot |
%20copy_small.jpg) |
Goederentreinen met eindbestemming
Antwerpen komende via lijn 90 worden afgeleid naar de bundel om de locs
te laten omrijden. Na het terug aankoppelen en de verplichte remtest kan
de trein zijn weg verder zetten naar Brussel. Dit gebeurde o.a. met de
suikertrein Brugelette-FDD-Antwerpen Wilmarsdonk tijdens de bietencampagne. UM
7838+7848 op 08 oktober 2005. Foto Ben Lanoot |
%20copy_small.jpg) |
Tijdens de maand juni 2005 werden er
extra steenslagtreinen ingelegd tussen Lessines (lijn 90B) en de HST werf
naar Nederland. Locs van de reeks 77 (depot Antwerpen Noord) werden
ingezet voor deze taak. Loc 7843 en een zusterloc staan te wachten op
een groen vertreksein richting Brussel. 08
juni 2005. Foto Ben Lanoot |
|
Speciale ritten |
 |
De rijtuigen M2 (zie FGRA) konden zowel
met stoom als elektrisch verwarmd worden, zodat ze ook op
niet-geëlektrificeerde lijnen ingezet werden (zie FGRA en
Viane-Moerbeke). Ter gelegenheid van een speciale rit van ABC motoren
uit Gent (ingebouwd in diesellocs reeks 77) werd een dieselloc reeks 55
ingezet als mobiele
stroomgenerator. Deze locs, met een
mooie blauwe livrei, hadden de Luikse regio als werkterrein voor het
slepen van reizigers-(L42) en later goederentreinen (L24). Foto Ben
Lanoot |
 |
Op 13 mei 2006 reed de sproeitrein tussen Merelbeke en Brussel-Zuid.
Deze onkruidverdelgingstrein maakt via verstuiving de sporen (inclusief
dienstwegen en voetpaden) onkruidvrij. De trein rijdt tegen een
snelheid van 50 tot 60 km/u. De hoofdsporen worden tot 2 keer per jaar
behandeld : in de lente systematisch en op het einde van de zomer volgt
een tweede behandeling op lijnen met aanzienlijke vegetatieproblemen.
Foto Ben Lanoot |
%20copy_small.jpg) |
Een stoomloc te FDD? T.g.v. de
Marinedagen te Zeebrugge werd de enige rijvaardige stoomloc van de NMBS
(de
29013) van stal gehaald te Schaarbeek en gekoppeld aan een stam
museum K-rijtuigen. Tijdens een dienststop (smeren) werd deze Canadese
krachtpatser gefotografeerd in de
ochtendmist van 09 juni 2005. Foto Ben Lanoot |
%20copy_small.jpg) |
Vergankelijkheid bestaat tevens op het
spoor. De diesellocs van de reeks 51 waren regelmatig te zien te FDD in
de 20e eeuw voor het slepen van passagiers-en goederentreinen. Loc 5166
ontsnapte echter aan de snijbrander na haar buitendienststelling in 2002
en werd voortreffelijk gerestaureerd door het personeel van Antwerpen
Noord. In 2005 kreeg ze opnieuw haar groene jasje versie 1970. Op de
foto hangt ze aan de staart van een extra trein naar Zeebrugge t.g.v.
Marinedagen op 09 juni 2005. Foto Ben Lanoot |
%20copy_small.jpg) |
Rijtuigen voor reizigersvervoer worden
bij de NMBS ingedeeld in verschillende klassen (en subklassen) zoals K
(1-2-3-4), L, M (1-2-3-4-5-6) en I rijtuigen. Van deze laatste werden ook
verschillende bouwreeksen op de sporen gebracht (I 1-2-3-6-10-11) o.a. voor
grensoverschrijdend verkeer. Op de foto I-10 rijtuigen, geleverd in 95
exemplaren tussen 1986 en 1988, voor een speciale rit met loc 5166
(eigendom van de NMBS-Holding) op
kop. Ze worden vooral ingezet
voor P-trein diensten. 14 december 2006. Foto Ben Lanoot |
 |
Een motorwagen type 551 (°1939) werd van
onder het (Leuvense) stof gehaald en tentoongesteld te FDD op 22-12-96.
Van deze ‘kleine Brossel’ werden er in totaal 56 gemaakt: 127 pk sterk
en aan 47 mensen een plaats biedende. Gezien de duizelingwekkende
maximale snelheid van 58km/u werd dit type motorwagen dan ook ingezet op
secundaire, landelijke lijnen. Ze werden geschrapt op 08-06-1962. Eén
exemplaar (nr 48) hieruit werd opgenomen in het Historisch Patrimonium
van de NMBS. Foto Ben Lanoot |
 |
In samenwerking met het Stoomcentrum Maldegem organiseerde de
NMBS een tentoonstelling van treinmaterieel op spoor 2 te Denderleeuw
n.a.v. 150 jaar lijn 50 op 10 september 2006. Vanuit Maldegem vertrok
een konvooi bestaande uit loc 8040, 4403, Cinemarijtuig 41 en een
M1-rijtuig. In Merelbeke vergezelden de 7804, 7716 en de 6306 (uit
Kinkempois !) het gezelschap. Het geheel werd hier gefotografeerd bij
het binnenrijden van het station van Denderleeuw. Foto Steven De
Schuiteneer |
 |
Na het ontkoppelen van loc 8040 en het binnenlopen van stoomloc 29.013
met loc 5166 kon deze foto gemaakt worden. Twee generaties
diesellocomotieven van de Belgische Spoorwegen op 10 september 2006
broederlijk naast mekaar vereeuwigd nl. de reeks 51 en 77. Het
gestroomlijnde profiel van de 5166 is duidelijk zoek bij de moderne doch
zeer functionele loc 7804. De reeks 77 staat immers in voor zowel
lijndiensten als rangeerwerk. Foto Ben Lanoot |
 |
In 1996 werd de dertigste verjaardag van
de laatste stoomtreinrit tussen Aat en Denderleeuw uitbundig gevierd met
tal van festiviteiten. In de stations werden allerlei activiteiten
georganiseerd om te herdenken dat de stoompluim 30 jaar eerder voor goed
verdween. Tijdens het weekend van 21 en 22 december 1996 was zowel stoom
als modern materieel in actie te zien tussen Aat en Denderleeuw.
Verzameling Ben Lanoot. |
